Ahmet KARABAŞ

29 Ekim 2004. Avrupa kıtasının tarihini yeniden şekillendiren bir gün. Avrupa Birliği'ne (AB) yeni katılan on ülkeyle birlikte toplam 25 üye devletin liderleri, İtalya'nın başkenti Roma'da bir araya gelerek Avrupa Anayasası Antlaşması 'nı imzaladı. Bu anayasa, birliğin gelecekteki siyasi ve kurumsal yapısını güçlendirmeyi amaçlayan iddialı bir girişimdi. ​Tarihin En Büyük Genişlemesi Sonrası İhtiyaç ​2004'ten önceki yıllar, AB için büyük bir dönüşüm süreciydi. Özellikle 1 Mayıs 2004'te Polonya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Slovakya, Slovenya, Litvanya, Letonya, Estonya, Kıbrıs ve Malta'nın katılımıyla gerçekleşen tarihin en büyük genişlemesi , birliğin üye sayısını 15'ten 25'e çıkarmıştı. ​Bu hızlı büyüme, birliğin karar alma mekanizmalarını ve kurumlarını zorlamaya başladı. Eski antlaşmaların (özellikle Nice Antlaşması) yetersiz kaldığı bu yeni ve büyük yapıda, AB'nin daha şeffaf, daha etkin ve daha demokratik işlemesi gerekiyordu. Avrupa An...

24 Ekim 1929. Takvimlere "Kara Perşembe" olarak geçen o gün, sadece New York Borsası'nın değil, tüm dünya ekonomisinin kaderini değiştiren bir dönüm noktası oldu. Yüksek umutların, spekülatif yatırımların ve finansal balonun sonu gelmişti. Bu çöküş, tüm dünyayı on yıl sürecek bir ekonomik felakete, yani Büyük Buhran 'a sürükledi. ​20'li Yılların Sonu: Sınırsız İyimserlikten Kaosa ​1920'ler, ABD için "Kükreyen Yıllar" (Roaring Twenties) olarak bilinir. Sanayileşme, yeni teknolojiler ve ucuz kredi, Amerikan rüyasını canlı tutuyordu. Milyonlarca sıradan Amerikalı, hızla yükselen hisse senetlerinden pay almak için piyasaya akın etti. Birçok yatırımcı, hisse senetlerini sadece küçük bir peşinatla (marj ticareti) alıyor, geri kalanını borçlanıyordu. Bu spekülatif ortam, borsa fiyatlarını gerçek ekonomik değerlerinin çok üzerine çıkardı. ​Ancak bu balonun patlaması kaçınılmazdı. ​Kara Perşembe ve Kara Salı ​Piyasada ilk ciddi çatlaklar Ekim ayının ort...

29 Ekim 1923. Yıllar süren savaşların ve büyük bir bağımsızlık mücadelesinin ardından, Türk milleti tarihin en önemli kararını verdi ve dünyaya yeni bir devletin, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğunu ilan etti. Bu an, sadece bir yönetim biçimi değişikliği değil, aynı zamanda köklü bir ulusun küllerinden yeniden doğuşuydu. ​Bir Devletin Resmi Doğumu ​Birinci Dünya Savaşı'nın yıkıntıları ve ardından gelen Kurtuluş Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nun sonunu getirmişti. Ancak Mustafa Kemal Paşa 'nın liderliğinde, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devletin temelleri, daha 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile atılmıştı. ​Kurtuluş Savaşı'nın zaferle taçlanmasının ve Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasının ardından, artık sıra yeni devletin adının ve yönetim şeklinin kesinleştirilmesine gelmişti. 29 Ekim 1923 günü, TBMM'ye sunulan Anayasa değişikliği teklifiyle "Türkiye Devleti'nin hükümet şekli Cumhuriyettir" maddesi k...

29 Ekim 1901. Amerika Birleşik Devletleri tarihinde suikastla öldürülen üçüncü başkanı olan William McKinley’in katilinin son günüydü. Bir ay önce, ülkeyi yasa boğan cinayeti işleyen Leon Czolgosz, adaletin hızına tarihi bir örnek teşkil ederek elektrikli sandalyede idam edildi. ​Pan-Amerikan Sergisi'ndeki Kara Gün ​Eylül 1901'de, Başkan McKinley, Buffalo, New York'taki Pan-Amerikan Sergisi'ni ziyaret ediyordu. Halkla el sıkıştığı sırada, anarşist ideolojilerden etkilenen 28 yaşındaki fabrika işçisi Leon Czolgosz, eline sardığı mendilin arasına gizlediği tabancayla başkana iki el ateş etti. ​Yaralar ilk başta ölümcül görünmese de, modern tıbbın henüz tam olarak gelişmediği o dönemde, McKinley 8 gün sonra, 14 Eylül'de yaşamını yitirdi. Bu, McKinley'in İspanya-Amerika Savaşı'nda elde ettiği zaferler ve uluslararası ticarete odaklanan başkanlık döneminin trajik sonu oldu. ​Adaletin Hızı: Suikastçı Czolgosz ​McKinley’in ölümü, ulusal bir yas dönemini başla...

Merhaba tarih meraklıları! Bugün, Avrupa haritasını kökten değiştiren ve milyonlarca insanın kaderini belirleyen, Birinci Dünya Savaşı'nın son günlerine denk gelen kritik bir dönüm noktasını, Çekoslovakya'nın Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etmesini konuşacağız. ​Büyük İmparatorluğun Çöküşü ​1918 yılına gelindiğinde, yaklaşık 50 yıldır varlığını sürdüren Avusturya-Macaristan İmparatorluğu , savaşın yıkıcı etkileri ve bünyesindeki çeşitli etnik grupların artan bağımsızlık talepleri nedeniyle dağılmanın eşiğindeydi. Çekler ve Slovaklar, uzun süredir Habsburg Hanedanlığı'nın yönetimi altındaydı. Ancak, ulusal bilinç ve özgürlük arzusu, özellikle savaşın sonlarına doğru, doruk noktasına ulaştı. ​Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar ​Bağımsızlık hareketi, yurt dışında Tomáš Garrigue Masaryk , Edvard Beneš ve Milan Rastislav Štefánik gibi önemli liderler tarafından yönlendiriliyordu. Bu liderler, İtilaf Devletleri nezdinde Çek ve Slovak halkla...

1991 yılı, jeopolitik depremlerin yaşandığı bir yıldı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte, on beş birlik cumhuriyeti tek tek bağımsızlıklarını ilan etti. Bu büyük dönüşümün önemli bir parçası da Orta Asya'da, Karakum Çölü'nün ve zengin doğal gaz rezervlerinin üzerinde yükselen Türkmenistan oldu. ​Türkmenistan'ın bağımsızlığı, diğer cumhuriyetlerinki kadar ses getiren isyanlar veya büyük siyasi çalkantılarla değil, daha çok Sovyetler Birliği'nin kaçınılmaz dağılma sürecine uyum sağlayarak gerçekleşti. ​İstemeyerek Gelen Bağımsızlık ​Diğer Baltık ülkeleri ve bazı Kafkas cumhuriyetleri bağımsızlık için aylar, hatta yıllar süren kitlesel gösteriler yaparken, Türkmenistan'ın Sovyet dönemi lideri Saparmurat Niyazov (daha sonraki adıyla Türkmenbaşı), başlangıçta Sovyetler Birliği'nin devam etmesini destekleyenlerdendi. ​ Mart 1991 Referandumu: Sovyetler Birliği'nin korunması için yapılan referandumda Türkmenistan halkı, büyük bir çoğunlukla (yü...

Afrika tarihi, bağımsızlık sonrası dönemde isim ve kimlik arayışlarının da tarihidir. Bayraklar değişmiş, marşlar yeniden yazılmış ve birçok ülke, sömürge geçmişinin izlerini silmek adına köklü isim değişikliklerine gitmiştir. Bu sürecin belki de en çarpıcı örneklerinden biri, 1971 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti 'nin adının Zaire Cumhuriyeti olarak değiştirilmesiydi. ​Bu karar, ülkenin o dönemki güçlü adamı, Joseph-Désiré Mobutu 'nun (daha sonraki adıyla Mobutu Sese Seko) imzasını taşıyordu ve ardında yatan ideoloji "Özgünlük" ( Authenticité ) hareketiydi. ​Özgünlük Hareketi: Sömürgecilikten Kurtulma Çabası ​1965'te darbeyle iktidarı ele geçiren ve ülkeyi tek parti diktatörlüğüne dönüştüren Mobutu Sese Seko, 1970'lerin başında kapsamlı bir "Afrikalaştırma" politikası başlattı. Bu politikaya Özgünlük (Authenticité) adı verildi. ​Mobutu'nun temel iddiası şuydu: Ülkenin ulusal kimliğini, kültürünü ve siyasi yapısını sömürgeciliğin ve Bat...

Pakistan, 1947’de bağımsızlığını kazandığında, demokratik bir sistem kurma hayaliyle yola çıkmıştı. Ancak ilk on yıl, büyük bir siyasi istikrarsızlık ve kargaşa dönemi oldu. Hükümetler sürekli değişiyor, anayasal mekanizmalar işlemekte zorlanıyordu. Bu kaos ortamının zirvesi, ülkenin kaderini değiştirecek bir olayla, 1958 darbesi ile yaşandı. ​Bu darbenin baş aktörleri ise, ilginç bir şekilde, başlangıçta müttefikti: Pakistan'ın ilk Cumhurbaşkanı İskender Mirza ve Kara Kuvvetleri Komutanı General Muhammed Eyüb Han . ​Kaostan Darbeye: 7 Ekim 1958 ​1958 yılının başlarında siyasi ve ekonomik kriz derinleşmişti. Cumhurbaşkanı İskender Mirza, parlamenter sistemin işlemediği inancıyla radikal bir hamle yapmaya karar verdi. ​ 7 Ekim 1958 tarihinde Mirza, orduyu arkasına alarak anayasayı feshetti, siyasi partileri yasakladı ve ülke genelinde sıkıyönetim ilan etti. Bu hamleyle Mirza, ülkeyi otoriter bir istikrara kavuşturmayı amaçlıyordu. Planının bir parçası olarak, sadık olduğuna ...

Orta Asya'nın kadim toprakları, tarih boyunca sayısız medeniyete ev sahipliği yapmış, İpek Yolu'nun kalbi olmuş ve büyük imparatorlukların yükselişine tanıklık etmiştir. Ancak 20. yüzyılın başları, bu coğrafya için yepyeni ve zorlu bir dönemin başlangıcıydı. Özellikle 1924 yılı, Sovyetler Birliği'nin Orta Asya haritasını yeniden çizdiği, modern Özbekistan'ın temellerinin atıldığı kritik bir tarihtir. ​Neden 1924? Ulusal Sınırlandırma Hareketi ​1917 Ekim Devrimi'nin ardından kurulan Sovyetler Birliği, eski Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'daki topraklarını (Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Buhara ve Harezm Halk Sovyet Cumhuriyetleri) yeniden düzenleme kararı aldı. Bu karar, tarihe "Ulusal Sınırlandırma" (Rusça: natsionalno-gosudarstvennoye razmezhevaniye ) olarak geçen büyük bir idari operasyondu. ​Sovyet yönetimine göre, bu bölgelerdeki etnik gruplar (Özbek, Türkmen, Tacik, Kırgız ve Kazak) karışık bir coğrafyada yaşıyordu ve ulusal...

26 Ekim 1994... Orta Doğu'nun çalkantılı tarihinde, umut ve realizmin çarpıştığı bir gün. Ürdün Başbakanı Abdusselam el-Mecali ve İsrail Başbakanı İzak Rabin, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Bill Clinton'ın himayesinde, iki ülkenin güney sınırında, Arava Vadisi'nde bir araya geldi. İmza altına alınan İsrail-Ürdün Barış Antlaşması ya da bilinen adıyla Vadi Arabe Antlaşması , 46 yıllık resmi savaş durumunu sona erdiren tarihi bir adımdı. ​Bu antlaşma, Mısır'dan (1979 Camp David) sonra İsrail ile ilişkilerini normalleştiren ikinci Arap ülkesi olma unvanını Ürdün'e kazandırdı. ​Barışın Temelleri ve Ana Maddeler ​Antlaşma, sadece savaş durumunu bitirmekle kalmadı, aynı zamanda iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğini şekillendiren kritik konuları da ele aldı: ​ Sınırların Belirlenmesi: İki ülke arasındaki uluslararası sınırların kesin olarak çizilmesi ve arazilerin iadesi kararlaştırıldı. Bu çerçevede, İsrail'in 1950'den beri kontrol ettiği El-Bakur...

1945'te İkinci Dünya Savaşı'nın en büyük kahramanlarından biri olarak görülmesine rağmen seçimleri kaybeden ve muhalefete düşen Winston Churchill... Bu yenilgi, İngiliz demokrasisinin ilginç bir tecellisiydi. Savaş yorgunu halk, refah devleti vaat eden İşçi Partisi'ni tercih etmişti. Ancak o "İngiliz Aslanı" pes etmeyecekti. ​Altı yıl süren muhalefet döneminin ardından, beklenen an geldi. 1951 genel seçimleri, Muhafazakar Parti'nin zaferiyle sonuçlandı ve 26 Ekim 1951 tarihinde, 77 yaşındaki Sir Winston Churchill bir kez daha Birleşik Krallık Başbakanı olarak atandı. Bu, onun tarihe geçen ikinci ve son başbakanlık dönemiydi. ​Soğuk Savaş Gölgesinde İktidar ​Churchill'in bu yeni dönemi, dünyada ve Britanya'da önemli gelişmelerin yaşandığı bir zamana denk geldi. ​ Dış Politika ve Soğuk Savaş: Hükümetin ana odak noktası, küresel gerilimlerdi. Soğuk Savaş'ın derinleştiği, sömürgesizleşme (özellikle Mau Mau Ayaklanması ve Malaya Acil Durumu gibi...

Tarih 25 Ekim 1983. Dünya, Soğuk Savaş'ın en gergin dönemlerinden birini yaşarken, ABD Başkanı Ronald Reagan, Karayipler'deki küçücük bir ada ülkesi olan Grenada 'ya askeri müdahale emri verdi. "Acil Öfke Operasyonu" (Operation Urgent Fury) adı verilen bu işgal, sadece birkaç gün sürdü, ancak uluslararası ilişkiler, ABD'nin dış politikası ve Soğuk Savaş dinamikleri açısından büyük yankı uyandırdı. ​İşgalin Arka Planı: Ada'daki Marksist Gerilim ​Grenada, 1979'da Marksist eğilimli Maurice Bishop liderliğindeki Yeni Mücevher Hareketi'nin (New JEWEL Movement) kansız bir darbeyle iktidara gelmesiyle ABD'nin dikkatini çekmişti. Bishop hükümeti, Küba ve Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler kurmaya başladı. ​ABD'nin asıl endişesi, Kübalıların Point Salines'te inşa etmekte olduğu, büyük uçakların inebileceği uzun pistli bir havaalanıydı . Reagan yönetimi, bu havaalanının turizmden çok, Sovyet askeri uçakları ve kargo sevkiyatları için bir...

​Tarih 25 Ekim 1854. Yer, Kırım Yarımadası'ndaki Balaklava kasabası yakınları. Osmanlı İmparatorluğu, İngiltere, Fransa ve Piyemonte-Sardinya'dan oluşan müttefik ordularının Rus İmparatorluğu'na karşı savaştığı Kırım Savaşı 'nın en ikonik ve tartışmalı muharebesi bu topraklarda gerçekleşti. Balaklava, zaferden çok, bir askeri hatanın trajik bir destana dönüştüğü gün olarak tarihe geçti. ​Muharebe Öncesi Durum: Balaklava'nın Stratejik Önemi ​Müttefik kuvvetler, Kırım'ın ana hedefi olan Sivastopol kuşatmasını sürdürüyordu. Balaklava, İngiliz ana ikmal limanı ve operasyonların lojistik merkeziydi. Rusların hedefi, bu hayati ikmal hattını keserek müttefikleri zor durumda bırakmaktı. ​Rus kuvvetleri, 25 Ekim sabahı güçlü bir piyade ve süvari birliğiyle Balaklava'yı savunan Osmanlı ve İngiliz mevzilerine saldırdı. ​Savaşın Üç Aşaması ​Muharebe, üç ana aşamada ilerledi ve her biri tarihe ayrı bir iz bıraktı: ​1. Osmanlı Direnişi ve Kayıplar ​Rus saldırısı il...

Tarih 25 Ekim 1760'ı gösterdiğinde, Büyük Britanya Krallığı'nda bir devir kapandı, bir diğeri açıldı. Dedesi II. George'un vefatı üzerine, genç bir prens olan III. George , henüz 22 yaşındayken tahta çıktı. Bu olay, sadece bir kral değişikliği değil, Britanya İmparatorluğu'nun kaderini derinden etkileyecek, 60 yıl sürecek dramatik bir hükümdarlığın başlangıcıydı. ​Tahta Çıkış: "Bu Toprakta Doğan Bir Kral" ​III. George, Hannover Hanedanlığı'nın Britanya'da doğup büyüyen ilk kralıydı. Seleflerinin aksine, Almanca yerine İngilizce konuşan ve Britanya kültürünü özümseyen bir hükümdardı. Tahta çıkış konuşmasında gururla söylediği şu sözler, onun halk nezdindeki imajını pekiştirdi: ​"Bu topraklarda doğmuş ve yetiştirilmiş olmaktan dolayı en büyük mutluluğu duyan bir hükümdar olarak aranızda olmak benim için bir onurdur." ​Bu ifade, onun yönetiminin, önceki Hannover krallarının Almanya odaklı politikalarından uzaklaşacağının ve tamamen Britan...

Anadolu toprakları, yüzyıllardır medeniyetlerin kesişim noktası olmuş, stratejik önemi nedeniyle sayısız savaşa sahne olmuştur. Bu savaşlardan biri de, Birinci Haçlı Seferi'nin (1096-1099) kaderini belirleyen, Anadolu Selçuklu Devleti ile Haçlı orduları arasında gerçekleşen Dorileon Muharebesi 'dir. ​Tarih ve Konum ​Tarihler 1 Temmuz 1097'yi gösteriyordu. Yeni ele geçirilen İznik'ten (Nicaea) ayrılarak Anadolu içlerine doğru ilerleyen Haçlı orduları, Eskişehir yakınlarındaki Dorileon (bugünkü adıyla Şarhöyük civarı) ovasında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıçarslan komutasındaki ordu ile karşılaştı. ​Muharebe Öncesi Durum ​Haçlılar, İznik kuşatmasında kazandıkları zafere rağmen, Anadolu'nun zorlu coğrafyası ve Selçuklu taktikleri hakkında yeterli bilgiye sahip değildi. Büyük ve hantal Haçlı ordusu, lojistik sorunlar yaşamamak adına iki ana kola ayrılarak ilerliyordu. Bu ayrılık, I. Kılıçarslan için bir fırsat teşkil etti. ​Sultan, İznik'in kaybının ardında...

Jared Kushner adı geçtiğinde, akla hemen Donald Trump'ın damadı ve eski başkana Beyaz Saray'da kıdemli danışmanlık yapmış bir isim gelir. Ancak New Jersey'de köklü bir gayrimenkul ailesinin çocuğu olarak dünyaya gelen Kushner'ın hikayesi, siyaset sahnesine çıkışından çok daha önce başlıyor. ​Gayrimenkulden Medyaya: Bir İş İnsanı ​10 Ocak 1981 doğumlu Jared Corey Kushner, kariyerine babasının kurduğu Kushner Companies 'de devam eden bir emlak geliştiricisi ve yatırımcısı olarak başladı. Harvard Üniversitesi'nde lisans ve New York Üniversitesi'nde (NYU) MBA derecesi alan Kushner, genç yaşta önemli projelere imza attı. Belki de iş dünyasındaki en dikkat çekici hamlelerinden biri, henüz 26 yaşındayken 2007'de Manhattan'daki ünlü 666 Fifth Avenue binasını rekor bir fiyata satın almasıydı. ​Ancak Kushner'ın ilgi alanı sadece gayrimenkul ile sınırlı kalmadı. 2006 yılında, o dönemde saygın bir New York gazetesi olan The New York Observer 'ı satın ...

Giriş: İçeriden Yükselen Güç ​Uluslararası ilişkiler sahnesinde bir devletin duruşunu, gücünü ve etkinliğini belirleyen temel faktörler, genellikle askeri kapasitesi, ekonomik büyüklüğü veya coğrafi konumu olarak düşünülür. Ancak bu denklemin en kritik ve çoğu zaman göz ardı edilen parçası, o devletin sahip olduğu "milli ve yerli siyaset kurumu"dur. Bir ülkenin kendi iç dinamiklerinden, tarihsel birikiminden ve toplumsal değerlerinden beslenen bir siyasi yapıya sahip olması, onun dış politikadaki hareket alanını doğrudan şekillendirir. Peki, tam olarak nedir bu "milli ve yerli siyaset kurumu" ve bir ülkenin dünyadaki yerine nasıl yön verir? ​ "Milli ve Yerli Siyaset Kurumu" Ne Anlama Gelir? ​"Milli ve yerli siyaset kurumu", bir devletin karar alma mekanizmalarının, yasama, yürütme ve yargı erklerinin ve genel siyasi kültürünün, dış etkilere veya ithal modellere değil, bizzat o ulusun kendi özgün karakterine, ihtiyaçlarına ve stratejik öncelikl...

​ Giriş: "Tam Bağımsızlık" İdealinin Ekonomik Boyutu ​Türkiye Cumhuriyeti'nin temel felsefesi, kurucu iradenin de altını çizdiği gibi "tam bağımsızlık" üzerine kuruludur. Bu ideal, askeri ve siyasi zaferlerle tescillenmiş olsa da, 21. yüzyıl dünyasında bağımsızlığın en kritik güvencesi şüphesiz ekonomik arenada yatmaktadır. Küresel sistemin giderek daha karmaşık hale geldiği, ekonomik araçların birer dış politika silahı olarak kullanıldığı günümüzde, "milli ve yerli" bir ekonomi modeli kurmak, sadece bir refah arayışı değil, aynı zamanda ulusal egemenliğin de bir gerekliliğidir. Peki, milli bir iktisat modeli tam olarak ne anlama gelir ve bu model, Türkiye'nin dış politika ve diplomasi masalarındaki yerini nasıl etkiler? ​ "Milli ve Yerli Ekonomi Modeli" Nedir? ​Öncelikle, "milli ve yerli" bir ekonomi modelini, dışa tamamen kapalı, otarşik bir yapı olarak anlamamak gerekir. Küreselleşmiş bir dünyada bu ne mümkündür ne de rasy...

Giriş: Kritik Bir Kavşak ​Modern savaş doktrininde hava hakimiyeti, bir ülkenin ulusal güvenliğinin ve caydırıcılığının temel taşıdır. Türkiye, son yıllarda bu alanda tarihi bir dönüşümün ve zorlu bir stratejik denklemin tam ortasında yer alıyor. Bir yanda kaybedilen bir 5. nesil proje (F-35), diğer yanda filoyu acil olarak yenileme ihtiyacı (Eurofighter) ve son olarak da milli bağımsızlığın sembolü haline gelen ulusal bir hayal (KAAN). ​Türk Hava Kuvvetleri'nin geleceği, bu üç uçak etrafında dönen karmaşık bir satranç oyununu andırıyor. Peki, bu uçaklar Türkiye için ne anlama geliyor ve Türkiye'nin gökyüzü rotası nereye evriliyor? ​ Bölüm 1: Kapanan Kapı ve Oluşan Boşluk - F-35 Krizi ​Hikayenin başlangıcı F-35 Lightning II projesiydi. Türkiye, dünyanın en gelişmiş 5. nesil "hayalet" uçağı olarak kabul edilen F-35'in sadece bir alıcısı değil, aynı zamanda üretim ortağıydı. Türk savunma sanayii, uçak için kritik parçalar üretiyordu ve Türk Hava Kuvvetleri, 100...

Giriş: Dünyanın Gözü Şili'de ​Tarih sayfaları, bazı anları kalın harflerle yazar. 1970 yılı, Soğuk Savaş'ın dünyayı iki kutba ayırdığı, ideolojik gerilimin zirvede olduğu bir dönemdi. Böyle bir atmosferde, Latin Amerika'nın güney ucundaki ince uzun ülke Şili, tüm dünyanın dikkatini çekecek bir siyasi olaya sahne oldu. 4 Eylül 1970'te yapılan başkanlık seçimleri ve ardından 24 Ekim 1970'te Kongre'nin onayıyla Salvador Allende , Şili'nin yeni cumhurbaşkanı seçildi. ​Bu, herhangi bir seçim zaferi değildi. Allende, dünya tarihinde serbest ve demokratik seçimlerle iktidara gelen ilk Marksist lider olarak tarihe geçiyordu. Bu olay, ne bir devrim ne de bir askeri darbe ile gelmişti; halkın sandıktaki iradesiyle gerçekleşmişti. ​ "Şili Yolu": Sandıktan Çıkan Sosyalizm ​Salvador Allende, bir tıp doktoruydu ancak hayatını siyasete adamıştı. Karizmatik bir hatip, deneyimli bir senatör ve İşçi Partisi'nin kurucularındandı. 1970 seçimlerine dördüncü ke...

Bugün, 24 Ekim 2025. Tam 80 yıl önce, dünya tarihinin en yıkıcı savaşının külleri henüz soğumamışken, insanlık daha barışçıl bir gelecek umuduyla tarihi bir adım attı. 24 Ekim 1945'te, Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle Birleşmiş Milletler (BM) resmen doğdu. Bu tarih, sadece yeni bir uluslararası örgütün kurulduğu gün değil, aynı zamanda küresel diplomasi ve işbirliği için yeni bir dönemin başladığı gündür. ​ Savaşın Yıkımından Doğan Umut ​İkinci Dünya Savaşı, on milyonlarca insanın hayatını kaybettiği, şehirlerin haritadan silindiği ve insanlığın en karanlık anlarına tanıklık ettiği bir felaketti. Bu benzeri görülmemiş yıkımın ortasında, galip devletler "bir daha asla" ilkesi etrafında birleşti. Savaşın dehşetini yaşamış olan liderler, uluslararası anlaşmazlıkları çözmek, barışı korumak ve gelecekteki nesilleri savaşın felaketinden kurtarmak için Milletler Cemiyeti'nin başarısızlığından ders çıkaran daha güçlü, daha etkili bir yapıya ihtiya...

Tarih takvimi 23 Ekim 1853'ü gösterdiğinde, Avrupa ve Osmanlı İmparatorluğu'nu geri dönülmez bir şekilde değiştirecek büyük bir fırtınanın ilk rüzgarları esmeye başladı. Bu tarih, 19. yüzyılın en önemli ve "modern" olarak nitelendirilebilecek ilk büyük çatışması olan Kırım Savaşı'nın fiilen başladığı gündür. Görünüşte dini bir anlaşmazlık gibi başlayan bu olay, kısa sürede Avrupa'nın dev güçlerini karşı karşıya getiren karmaşık bir jeopolitik satranca dönüştü. ​Peki, Avrupa'yı ve "Avrupa'nın Hasta Adamı" olarak yaftalanan Osmanlı İmparatorluğu'nu bu topyekûn savaşa sürükleyen neydi? ​Görünen Kıvılcım: Kutsal Yerler Sorunu ​Her büyük savaş gibi Kırım Savaşı'nın da bir "görünen" bir de "gerçek" nedeni vardı. Görünen neden, Osmanlı toprağı olan Filistin'deki kutsal yerlerin (özellikle Kudüs'teki Kutsal Kabir Kilisesi) idaresi üzerineydi. ​Fransa, bölgedeki Katolik Hıristiyanların; Rusya ise Ortodoks Hırist...

Lübnan İç Savaşı (1975-1990), Orta Doğu'nun en karmaşık ve kanlı çatışmalarından biri olarak tarihe geçmiştir. Bu uzun ve yıkıcı savaşın içinde öyle bir gün vardır ki, sadece Lübnan'ın değil, tüm dünyanın dış politika ve terörle mücadele stratejilerini kökten sarsmıştır: 23 Ekim 1983. O sabah Beyrut'ta düzenlenen eş zamanlı intihar saldırıları, Soğuk Savaş döneminin en ölümcül terör eylemlerinden biri olarak hafızalara kazındı. ​ Savaşın Ortasında Bir "Barış Gücü" ​1982'de İsrail'in Lübnan'ı işgali ve Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) Beyrut'tan çekilmesinin ardından, bölgede istikrarı sağlamak amacıyla Çok Uluslu Güç (Multinational Force in Lebanon - MNF) konuşlandırılmıştı. Bu güç, Amerikalı deniz piyadeleri, Fransız paraşütçüleri, İtalyan ve İngiliz askerlerinden oluşuyordu. Başlangıçta bir barış gücü olarak gelen bu askerler, iç savaşın karmaşık dinamikleri içinde giderek çatışan taraflardan birinin müttefiki olarak görülmeye başlandı ve...

Giriş: Çöl Tilkisi Durduruluyor ​Tarih 1942. İkinci Dünya Savaşı'nın en karanlık günleri yaşanıyordu. Nazi Almanyası, Avrupa'nın büyük bölümünü kontrolü altına almış, Sovyetler Birliği'nde ilerleyişi devam ediyordu. Kuzey Afrika cephesinde ise Eksen güçlerinin (Almanya ve İtalya) efsanevi komutanı General Erwin Rommel, namıdiğer "Çöl Tilkisi", Mısır'a doğru durdurulamaz gibi görünen bir ilerleyiş içindeydi. ​Rommel'in Afrika Korps 'u (Alman Afrika Kolordusu), Müttefik güçlerini aylardır geri püskürtmüş, Tobruk'u ele geçirmiş ve İskenderiye'ye sadece 100 km mesafede olan El-Alameyn hattına dayanmıştı. Süveyş Kanalı ve Orta Doğu petrolleri tehlike altındaydı. İngilizler için Kahire'nin düşüşü, tüm savaşın kaybedilmesi anlamına gelebilirdi. ​Cephedeki bu felaket gidişatın ortasında, Müttefiklerin Kuzey Afrika'daki 8. Ordusu'nun başına yeni ve kararlı bir komutan atandı: General Bernard Montgomery. ​İki ordu, Mısır çölündeki bu dara...

Giriş: Balkanlar'da Savaş Rüzgarları ​Tarih 1912. Avrupa'nın "hasta adamı" olarak anılan Osmanlı İmparatorluğu, Trablusgarp'ta İtalyanlarla savaşırken, Balkanlar'da çok daha büyük bir fırtına kopmak üzereydi. Yüzyıllardır devam eden hoşnutsuzluklar, milliyetçilik akımları ve büyük güçlerin hesapları, dört küçük Balkan devletini bir araya getirmişti: Sırbistan, Bulgaristan, Yunanistan ve Karadağ. ​"Balkan Ligi" olarak bilinen bu ittifakın tek bir amacı vardı: Osmanlı İmparatorluğu'nu Avrupa topraklarından tamamen atmak. ​8 Ekim 1912'de Birinci Balkan Savaşı patlak verdiğinde, kimse olayların bu kadar hızlı gelişeceğini tahmin etmiyordu. Savaşın ve Makedonya'nın kaderini belirleyecek en önemli çarpışma ise, Ekim ayının sonlarında, bugün Kuzey Makedonya sınırları içinde yer alan Kumanova ovasında gerçekleşecekti. ​ Taraflar: Beklenmedik Karşılaşma ​Savaşın ana cephelerinden biri Sırbistan ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaydı. ​ Sırp ...

​ Giriş: Uçurumun Kenarındaki Endülüs ​yüzyıl İber Yarımadası... Bir yanda Hristiyan krallıkların amansız Reconquista (Yeniden Fetih) hamlesi, diğer yanda Endülüs Emevi Devleti'nin yıkılışından sonra parçalanmış, birbirleriyle didişen küçük Tavaif-i Mülûk (Beylikler) devletçikleri. ​Tarih 1085'i gösterdiğinde, bu parçalanmışlığın bedeli çok ağır oldu. Kastilya Kralı VI. Alfonso, Endülüs'ün en önemli şehirlerinden biri olan Tuleytula'yı (Toledo) ele geçirdi. Bu düşüş, tüm Müslüman İspanya'da bir şok dalgası yarattı. VI. Alfonso'nun durmaya niyeti yoktu; hedefinde artık Sevilla, Granada ve diğer zengin Endülüs şehirleri vardı. ​Uçurumun kenarına gelen Endülüslü emirler, aralarındaki tüm rekabeti bir kenara bırakıp, son bir umutla Kuzey Afrika'ya, yükselen yeni güce bir yardım çağrısı gönderdiler: Murabıtlar Devleti. Bu çağrı, tarihin akışını değiştirecek ve "kaygan zemin" anlamına gelen bir savaş meydanına adını verecekti: Ez-Zellaka. ​ Yardı...